Już w najbliższą sobotę, 26 września Lubin ponownie stanie się jednym z najważniejszych punktów na wspinaczkowej mapie Polski. XIII Memoriał Iwony Buczek przyniesie rywalizację w ramach Pucharu Polski, eliminacje na słynnym „Kielichu”, finały na ściance znanej z World Games oraz rekordową pulę nagród przekraczającą 14 tys. zł. Impreza, która narodziła się z przyjaźni i pamięci o lubińskiej wspinaczce, od ponad dekady przyciąga zawodników z całego kraju.
Historia Memoriału Iwony Buczek rozpoczęła się w 2014 roku. Iwona dołączyła do Stowarzyszenia Miłośników Gór w Lubinie w 2004 roku, mając zaledwie 15 lat. Przez kolejne lata z sukcesami reprezentowała miasto w zawodach rangi ogólnopolskiej i międzynarodowej. Stawała na podium m.in. w Głogowie, Lubinie podczas zawodów Kielich Masters oraz we włoskiej Sappadzie.
Dla jej przyjaciół i klubowych kolegów była jednak przede wszystkim osobą pełną energii, uśmiechu i pasji do gór oraz podróży. Po jej tragicznej śmierci w lipcu 2014 roku postanowili zrobić coś, co pozwoli zachować pamięć o Iwonie. 27 września tego samego roku zorganizowali pierwszy Memoriał jej imienia.
Z kameralnych zawodów towarzyskich wydarzenie przez lata rozrosło się do dużej imprezy wspinaczkowej. Memoriał zyskał rangę ogólnopolską, a później został również związany z rywalizacją w ramach Pucharu Polski. Wydarzeniu patronowali m.in. Polski Związek Alpinizmu i Ministerstwo Sportu.
Nieodłącznym elementem Memoriału od początku jest lubiński „Kielich”. To 34-metrowa, niedoszła wieża ciśnień, którą w 1996 roku przystosowano do wspinaczki. Obiekt jest najwyższą sztuczną ścianą wspinaczkową w Polsce i jedną z najwyższych tego typu konstrukcji na świecie znajdujących się w centrum miasta. Charakterystyczny kształt zawdzięcza między innymi potężnemu, 15-metrowemu przewieszeniu rozpoczynającemu się na wysokości 19 metrów.
Kolejne edycje Memoriału przynosiły nowe pomysły i widowiskowe wydarzenia. W 2015 roku na „Kielichu” powstało ponad 1000 nowych gniazd na chwyty, a podczas zawodów odbył się pierwszy w historii imprezy pokaz highline’u. Taśma o długości 108 metrów została zawieszona ponad 30 metrów nad ziemią.
W kolejnych latach do Lubina przyjeżdżało coraz więcej zawodników. Podczas III i IV edycji rywalizowało blisko 100 wspinaczy z całego kraju, a imprezie towarzyszyły między innymi widowiskowe konstrukcje SpaceNet oraz pokazy ratownictwa górniczego KGHM.
Memoriał rozwijał się także pod względem konkurencji i atrakcji. Podczas V edycji highline połączył dwa wieżowce na dystansie 180 metrów. Z kolei w 2020 roku rywalizacja w kategorii mężczyzn była tak wyrównana, że po finałach przyznano aż siedem pierwszych miejsc. W ramach imprezy rozpoczęto również organizację zawodów integracyjnych dla osób z niepełnosprawnościami.
Jubileuszowa, X edycja w 2023 roku została połączona z Pucharem Polski w prowadzeniu. Zawodnicy mierzyli się z finałowymi drogami liczącymi niemal 100 przechwytów, a trudności sięgały poziomu 8a+. Wygrały wówczas Katarzyna Kowal i Mateusz Baran.
Rok później Memoriał ponownie przyciągnął uwagę środowiska wspinaczkowego, a podczas XII edycji w 2025 roku pojawili się uznani routesetterzy, między innymi Ola Przybysz i Jan Gałek. Zorganizowano także pierwsze Mistrzostwa Polski w Highline Speedline na dwóch 100-metrowych taśmach. Zawody zakończył efektowny pokaz fajerwerków.
Tegoroczna, XIII edycja przyniesie kolejne zmiany. Eliminacje tradycyjnie odbędą się na „Kielichu”, natomiast finał zostanie rozegrany na osobnej ściance znanej z World Games. Ma to zapewnić zawodnikom i kibicom jeszcze lepszą widoczność finałowej rywalizacji.
Nowością będzie również partner tytularny zmagań w ramach Pucharu Polski. Został nim KGHM Polska Miedź S.A. Tegoroczna pula nagród przekroczy natomiast 14 tys. zł.
XIII Memoriał Iwony Buczek odbędzie się 26 września 2026 roku. Po ponad dekadzie impreza pozostaje nie tylko sportową rywalizacją, ale także sposobem na pielęgnowanie pamięci o zawodniczce, której pasja i przyjaźnie dały początek jednemu z najbardziej charakterystycznych wydarzeń wspinaczkowych w Lubinie.
