Nie odpowiada nam dotychczasowa opieka, przeprowadziliśmy się lub po prostu znaleźliśmy przychodnię bliżej domu? Lekarza rodzinnego możemy zmienić w każdej chwili i nie musimy nikomu tłumaczyć swojej decyzji. Warto jednak pamiętać, że tylko dwie takie zmiany w roku są bezpłatne. Za kolejne trzeba już zapłacić, choć od tej zasady są wyjątki. Dolnośląski NFZ przypomina, jak wygląda cała procedura.
Na Dolnym Śląsku ponad 2,6 mln pacjentów korzysta z opieki lekarzy rodzinnych w ponad tysiącu przychodni posiadających kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. Każdy ubezpieczony pacjent ma prawo samodzielnie wybrać lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), pielęgniarkę, a w przypadku kobiet również położną. Co ważne, raz podjęta decyzja nie jest ostateczna.
Powodów zmiany może być wiele – od przeprowadzki, przez zbyt długi czas oczekiwania na wizytę, aż po niezadowolenie z dotychczasowej opieki. Niezależnie od przyczyny pacjent nie musi uzasadniać swojego wyboru.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami lekarza rodzinnego, pielęgniarkę i położną POZ można zmienić bezpłatnie dwa razy w roku kalendarzowym. Trzecia i każda kolejna zmiana wiąże się już z opłatą w wysokości 80 zł.
Co istotne, opłata naliczana jest osobno za każdą deklarację. Jeśli więc pacjent po raz trzeci w danym roku zdecyduje się jednocześnie zmienić lekarza, pielęgniarkę i położną, łączny koszt wyniesie 240 zł.
Są jednak wyjątki. Nawet kolejna zmiana będzie bezpłatna, jeśli wynika z przeprowadzki, zakończenia pracy przez dotychczasowego lekarza, pielęgniarkę lub położną, zamknięcia przychodni albo ukończenia przez pacjenta 18. roku życia.
Jak często Dolnoślązacy korzystają z możliwości zmiany lekarza? Z danych regionalnego NFZ wynika, że w 2024 roku trzeciego lub kolejnego wyboru dokonało około 1,5 tys. osób. W 2025 roku było ich nieco mniej – niespełna 1300.
Procedura jest stosunkowo prosta. Wystarczy złożyć deklarację wyboru w nowej placówce. Można to zrobić osobiście lub przez internet, korzystając z Internetowego Konta Pacjenta (IKP).
W przypadku wyboru drogi elektronicznej należy zalogować się na swoje konto, przejść do zakładki „Moje konto”, a następnie odnaleźć sekcję „Twoja Podstawowa Opieka Zdrowotna (POZ)”. Tam wystarczy kliknąć „Wypełnij deklarację”, wskazać wybraną przychodnię oraz lekarza, pielęgniarkę lub położną i zatwierdzić wybór.
Warto pamiętać, że deklaracji nie można złożyć za pośrednictwem aplikacji mobilnej – należy skorzystać z przeglądarkowej wersji IKP.
W podobny sposób można zmienić lekarza swojemu dziecku. W tym przypadku najpierw trzeba przejść do zakładki „Upoważnienia” i wybrać konto podopiecznego.
NFZ zachęca, by decyzji o wyborze przychodni nie podejmować pochopnie. Liczy się nie tylko odległość od domu, ale również dostępność lekarzy, zakres oferowanych świadczeń czy możliwość skorzystania z opieki koordynowanej.
– Z reguły z żadnym lekarzem nie mamy kontaktu tak często jak z lekarzem POZ. To tutaj koncentruje się większość naszego leczenia. Dlatego wybór placówki warto dobrze przemyśleć i złożyć deklarację tam, gdzie mamy np. dobry dojazd lub tam, gdzie mamy dostęp do takich świadczeń jak opieka koordynowana – mówi Anna Szewczuk-Łebska, rzeczniczka prasowa dolnośląskiego NFZ.
Dobrym rozwiązaniem może być również zapisanie całej rodziny do jednej przychodni. Dzięki temu personel medyczny ma szerszą wiedzę o stanie zdrowia jej członków, co w niektórych przypadkach ułatwia diagnozowanie i leczenie.
Złożenie deklaracji nie oznacza jeszcze automatycznego przyjęcia do nowej placówki. Zmiana powinna zostać zaakceptowana w ciągu siedmiu dni, choć ostateczny termin zależy od organizacji pracy przychodni.
Może się również zdarzyć, że deklaracja zostanie odrzucona, np. gdy placówka nie ma już możliwości objęcia opieką kolejnych pacjentów. Do automatycznego odrzucenia może dojść także wtedy, gdy przychodnia nie podejmie deklaracji z systemu.
W takiej sytuacji pacjent otrzyma informację o braku rozpatrzenia wniosku. Aby poznać przyczynę, powinien skontaktować się bezpośrednio z wybraną przychodnią.
Warto więc przed złożeniem deklaracji upewnić się, czy nowa placówka przyjmuje pacjentów. Samą zmianę można przeprowadzić bez konieczności informowania dotychczasowego lekarza o powodach swojej decyzji.
Źródło: materiały prasowe NFZ
