Nie każda przyszła mama wie, że na Dolnym Śląsku aż w 19 placówkach można wykonać bezpłatne badania prenatalne. Także w Lubinie. Jak informuje Narodowy Fundusz Zdrowia, w 2025 roku prawie 18 tysięcy kobiet w regionie skorzystało z programu bezpłatnych badań prenatalnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Badania te pozwalają wcześnie wykryć ewentualne wady płodu, a w niektórych przypadkach rozpocząć leczenie jeszcze na etapie ciąży.
Badania prenatalne pozwalają określić ryzyko wystąpienia wad płodu, ich wczesną diagnostykę oraz, o ile to możliwe, podjęcie leczenia jeszcze w okresie płodowym. W ten sposób możliwe jest rozpoznanie m.in.: zespołu Downa, zespołu Turnera, zespołu Edwardsa, zespołu Klinefeltera, fenyloketonurii, hemofilii, mukowiscydozy, wrodzonej łamliwości kości, rdzeniowego zaniku mięśni oraz dystrofii mięśniowej.
Od czerwca 2024 r. badania prenatalne w Polsce mogą wykonać wszystkie ciężarne. Wcześniej przysługiwały wyłącznie kobietom, które ukończyły 35 lat. W ubiegłym roku w naszym województwie z programu skorzystało blisko 18 tysięcy kobiet. Dolnośląski NFZ zapłacił za wszystkie wykonane konsultacje i badania blisko 19 mln zł.
W pierwszym etapie programu wykonywane są badania z krwi. W zależności od zaawansowania ciąży są to: PAPP-A (osoczowe białko ciążowe A), free-β -hCG (gonadotropina kosmówkowa), AFP (alfa fetoproteina) i Estriol. W 2025 roku przeprowadzono je na Dolnym Śląsku ponad 37 tysięcy razy.
Drugim badaniem jest szczegółowe badanie ultrasonograficzne (USG) płodu. Wykonuje się je pomiędzy 11 a 14 i 18 a 22 tygodniem ciąży. W 2025 roku na Dolnym Śląsku sprawozdały do NFZ wykonanie 30 tysięcy takich badań. Są one całkowicie bezpieczne i nieinwazyjne. Zgodnie z wymogami NFZ badanie USG w programie może wykonać jedynie lekarz posiadający kwalifikacje potwierdzone certyfikatem umiejętności Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie wykonywania badań prenatalnych.
Jeśli rezultaty badań okażą się nieprawidłowe lub niejednoznaczne, kobieta otrzyma skierowanie na poradę genetyczną obejmującą wywiad lekarski z uwzględnieniem wywiadu genetycznego oraz oceny i interpretacji wyników wykonanych badań. Kolejno lekarz może zaproponować przeprowadzenie bardziej zaawansowanych, inwazyjnych badań takich jak: amniopunkcja, biopsja trofoblastu lub kordocenteza. W 2025 roku placówki medyczne w województwie sprawozdały wykonanie blisko 300 takich badań.
Badania te robi się w ściśle określonych przypadkach:
-
wystąpienie w poprzedniej ciąży aberracji chromosomowej płodu lub dziecka,
-
stwierdzenie wystąpienia strukturalnych aberracji chromosomowych u ciężarnej lub u ojca dziecka,
-
stwierdzenie znacznie większego ryzyka urodzenia dziecka dotkniętego chorobą uwarunkowaną monogenowo lub wieloczynnikową,
-
stwierdzenie w czasie ciąży nieprawidłowego wyniku badania USG lub badań biochemicznych wskazujących na zwiększone ryzyko aberracji chromosomowej lub wady płodu.
W przypadku, kiedy konieczne jest wykonanie dalszej diagnostyki, niemieszczącej się w ramach programu pacjentka zostanie skierowana do ośrodka specjalistycznego realizującego odpowiedni rodzaj świadczeń.
Żeby skorzystać z programu potrzebne jest skierowanie od lekarza prowadzącego ciążę. Ze skierowaniem wystarczy zgłosić się do wybranej poradni. Dolnośląski NFZ podpisał umowy na realizację programu z 19 placówkami:
1. AJ Medpoints sp. z o.o. sp. komandytowa
Poradnia ginekologii i położnictwa
ul. Trawowa 73, 54-614 Wrocław
Telefon do rejestracji: +48 716 000 601
2. Centrum Medyczne Sudety Sp. Z o.o.
Poradnia Ginekologiczno-Położnicza
ul. Hetmańska 7C, 58-316 Wałbrzych
Telefon do rejestracji: +48 733 600 057
3. Centrum Zdrowia Kobiet „Femina”
Poradnia Ginekologiczno-Położnicza Jgi
ul. Michała Kleofasa Ogińskiego 1B, 58-506 Jelenia Góra
Telefon do rejestracji: +48 767 249 696
4. Centrum Zdrowia Kobiet „Femina”
Poradnia Ginekologiczno-Położnicza III PRO
ul. Kilińskiego 27, 59-300 Lubin
Telefon do rejestracji: +48 767 249 696
5. Centrum Zdrowia Mama i Ja
Poradnia Ginekologiczno-Położnicza
ul. Rajska 71, 54-028 Wrocław-Fabryczna
Telefon do rejestracji: +48 713 067 602
6. DCG Centrum Medyczne Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością
Poradnia Ginekologiczno-Położnicza
ul. Powstańców Śląskich 48, 53-333 Wrocław
Telefon do rejestracji: +48 717 188 600
7. FemiMea sp. z o.o.
Poradnia ginekologiczno-położnicza
ul. Kłodzka 3a, 55-040 Bielany Wrocławskie
Telefon do rejestracji: +48 533 343 046
8. Ginemedica Sp. z o.o.
Poradnia ginekologiczno-położnicza
ul. Krawiecka 1/2, 50-148 Wrocław
Telefon do rejestracji: +48 530 929 758
9. Ginvita Clinic Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością
Poradnia położniczo-ginekologiczna
ul. Zakładowa 7CF, 50-231 Wrocław
Telefon do rejestracji: +48 718 810 970
10. Gyncentrum Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością
Pracownia Badań Prenatalnych USG
ul. Orląt Lwowskich 1, 53-605 Wrocław
Telefon do rejestracji: +48 799 393 652
11. Kliniki i Laboratoria Medyczne Invicta
Poradnia ginekologiczno-położnicza
ul. Grabiszyńska 186/1B, 53-235 Wrocław
Telefon do rejestracji: +48 585 858 800
12. Medfemina sp. z o.o. sp. kom.
Poradnia ginekologiczno-położnicza
ul. Jerzego Kukuczki 5/8, 50-570 Wrocław
Telefon do rejestracji: +48 512 897 055
13. Prywatna Poliklinika „Na Grobli” Sp. z o.o.
Pracownia USG
pl. Hirszfelda 1, 53-413 Wrocław-Krzyki
Telefon do rejestracji: +48 713 380 078
14. Regionalne Centrum Praktyk Lekarskich Jarosław Płoszek
Poradnia Patologii Ciąży
Źródło: materiały prasowe NFZ