Dyskusje o planowanych modyfikacjach w polskim systemie fiskalnym nabierają tempa, budząc spore poruszenie wśród przedsiębiorców. Rządowy projekt reformy podatkowej przewiduje podwyższenie stawki CIT z 19% do 22% dla określonych grup podatników. Zmiana ma dotyczyć przede wszystkim przedsiębiorstw osiągających przychody przekraczające 50 mln euro rocznie, podatkowych grup kapitałowych oraz wybranych spółek należących do dużych grup krajowych i międzynarodowych. Jeżeli nowe przepisy wejdą w życie w proponowanym kształcie, zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Dla części przedsiębiorstw może to oznaczać konieczność aktualizacji prognoz finansowych oraz uwzględnienia wyższych zobowiązań podatkowych w planowaniu budżetu. Nowe obciążenia fiskalne mogą bowiem bezpośrednio wpłynąć na poziom płynności oraz bieżącą rentowność operacyjną całego sektora korporacyjnego.
Kto w pierwszej kolejności zapłaci wyższy podatek dochodowy?
Zgodnie z projektowanymi przepisami stawka 22% CIT ma objąć przede wszystkim podatników, których przychody w poprzednim roku podatkowym przekroczyły 50 mln euro. Oznacza to, że dla spółek rozliczających się według roku kalendarzowego o zastosowaniu wyższej stawki w 2027 roku decydowałyby przychody osiągnięte w 2026 roku. Nowe zasady mają dotyczyć również podatkowych grup kapitałowych oraz określonych spółek należących do dużych grup krajowych i międzynarodowych objętych przepisami Pillar 2. W ich przypadku znaczenie może mieć skonsolidowany przychód grupy wynoszący co najmniej 750 mln euro, nawet jeśli pojedyncza spółka nie przekracza progu 50 mln euro. Odrębne regulacje przewidziano dla sektora bankowego, gdzie dla większości banków stawka CIT w 2027 roku ma wynosić 26%. Projektowana podwyżka może więc dotyczyć nie tylko największych samodzielnych przedsiębiorstw, lecz także mniejszych podmiotów funkcjonujących w rozbudowanych strukturach kapitałowych. Stawka 22% byłaby naliczana od odpowiedniej podstawy opodatkowania, a nie od przychodów spółki.
Dlaczego reorganizacja grupy kapitałowej niesie ze sobą spore ryzyko?
Nowe regulacje nie ograniczają się jedynie do przedsiębiorstw osiągających imponujące obroty w standardowym cyklu rocznym. Projekt przewiduje również szczególne zasady stosowania stawki 22% CIT w przypadku określonych reorganizacji przedsiębiorstw. Ich celem, zgodnie z uzasadnieniem projektodawcy, jest ograniczenie możliwości unikania wyższego opodatkowania poprzez zmianę struktury działalności. W strukturach holdingowych musisz zachować szczególną ostrożność podczas wdrażania jakichkolwiek modyfikacji organizacyjnych. Doświadczeni doradcy ostrzegają, że nieprzemyślane transakcje mogą pozbawić standardowej stawki nawet mniejsze spółki zależne.
Znaczenie mogą mieć między innymi następujące operacje:
-
Połączenia spółek – szczególnie gdy co najmniej jeden z łączących się podmiotów spełniał warunki stosowania wyższej stawki.
-
Podziały spółek – obejmujące przeniesienie przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub określonych składników majątku.
-
Wnoszenie wkładów niepieniężnych – w szczególności aportów przedsiębiorstwa, zorganizowanej części przedsiębiorstwa albo składników majątku spełniających ustawowe kryteria wartości.
Projekt przewiduje między innymi próg odnoszący się do 10% wartości aktywów bilansowych podatnika. Nie oznacza to jednak, że każda reorganizacja powoduje automatycznie zastosowanie stawki 22%. Konsekwencje zależą od rodzaju operacji i spełnienia szczegółowych warunków wskazanych w przepisach.
Projekt zakłada, że w określonych przypadkach reorganizacji stawka 22% CIT może obowiązywać w roku przeprowadzenia operacji oraz przez dwa kolejne lata podatkowe. W przypadku połączeń spółek przewidziano jednak dodatkowe zasady. Jeżeli co najmniej jeden z łączących się podatników spełniał warunki stosowania wyższej stawki, może ona znaleźć zastosowanie także do podmiotu przejmującego majątek lub nowo powstałego po połączeniu.
Moment rozpoczęcia stosowania wyższego CIT może zależeć również od tego, czy w związku z reorganizacją doszło do zamknięcia ksiąg rachunkowych. Taki mechanizm potrafi diametralnie podnieść koszty zarządzania majątkiem i zniweczyć korzyści wynikające ze scalania struktur. Rzetelne źródła wiedzy podatkowej, takie jak portal https://www.podatnik.info/, regularnie przypominają o konieczności szczegółowego badania planowanych transakcji. Z perspektywy zarządu powinieneś skrupulatnie zweryfikować skutki prawne każdego kroku jeszcze przed podpisaniem umów. Brak odpowiedniej analizy narazi firmę na niespodziewane daniny, które osłabią jej pozycję na konkurencyjnym rynku.
Jak przygotować budżet spółki na nadchodzące obciążenia fiskalne?
Prawidłowe wdrożenie zmian wymaga gruntownego zrewidowania polityki podatkowej z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym. Przygotowując budżet spółki na 2027 rok, warto oszacować wpływ projektowanej stawki 22% CIT na przyszłe zobowiązania podatkowe i płynność finansową. Szczególnej uwagi wymagają zaliczki uproszczone, które zgodnie z projektem w określonych przypadkach mają wzrosnąć o 15,8%. Należy również sprawdzić przepisy przejściowe, zwłaszcza jeśli rok podatkowy spółki nie pokrywa się z kalendarzowym, oraz przeanalizować strukturę powiązań kapitałowych. Sama podwyżka CIT nie oznacza natomiast konieczności zmiany polityki cen transferowych ani wskaźników rentowności operacyjnej. Transakcje z podmiotami powiązanymi nadal muszą odpowiadać warunkom rynkowym. Odpowiednio wczesna analiza tych obszarów pozwoli lepiej zaplanować przyszłe obciążenia i ograniczyć ryzyko błędów podatkowych.
Projektowane podwyższenie stawki CIT do 22% może wpłynąć na rozliczenia największych przedsiębiorstw oraz części spółek należących do krajowych i międzynarodowych grup kapitałowych. W określonych przypadkach wyższe opodatkowanie może dotyczyć również podmiotów, których indywidualne przychody nie przekraczają 50 mln euro, między innymi w związku z przynależnością do grup objętych przepisami Pillar 2 lub przeprowadzeniem określonych reorganizacji.
Przed rozpoczęciem 2027 roku warto zweryfikować przychody z poprzedniego roku podatkowego, strukturę kapitałową, planowane transakcje reorganizacyjne oraz sposób obliczania zaliczek na CIT. Pozwoli to dokładniej oszacować przyszłe zobowiązania i ograniczyć ryzyko błędów. Należy jednak pamiętać, że projekt pozostaje w trakcie prac legislacyjnych. Ostateczny zakres zmian będzie zależał od przyjętego brzmienia przepisów.
