Nowe smaki, słońce i egzotyczne krajobrazy potrafią zachwycić – do momentu, gdy wakacje przerywa… nagła wizyta w toalecie. W krajach o cieplejszym klimacie układ pokarmowy często mierzy się z nieznanymi bakteriami, zmianą diety i gorszą jakością wody. Biegunka podróżnych to jeden z najczęstszych problemów zdrowotnych na wyjazdach, ale równie łatwo można pomylić ją z zatruciem pokarmowym. Jak je odróżnić, kiedy trzeba szukać pomocy i co warto spakować, żeby dolegliwości jelitowe nie zepsuły urlopu?
Biegunka podróżnych – czym się różni od zatrucia pokarmowego?
Choć objawy bywają podobne – luźne stolce, bóle brzucha, nudności – przyczyny są odmienne.Biegunka podróżnych to reakcja organizmu na kontakt z bakteriami, najczęściej Escherichia coli (E. coli) w skażonej wodzie lub jedzeniu. Do zakażenia może dojść nawet przez kostkę lodu w napoju czy surowe warzywa myte w kranówce. Objawy pojawiają się zwykle po 1–2 dniach pobytu.
Zatrucie pokarmowe natomiast wynika z obecności toksyn bakteryjnych (np. gronkowcowych) w zepsutym jedzeniu. Objawy pojawiają się szybciej – nawet po kilku godzinach od posiłku – i często obejmują gwałtowne wymioty, dreszcze i bóle brzucha. Różnica jest więc subtelna, ale ważna: w zatruciu źródłem problemu jest toksyna, a w biegunce podróżnych – aktywna infekcja w przewodzie pokarmowym.
Do lekarza należy zgłosić się, jeśli biegunka trwa ponad 3 dni lub – niezależnie od czasu trwania – gdy towarzyszy jej gorączka, krew w stolcu lub objawy odwodnienia. U dzieci i osób starszych nawet krótszy epizod może wymagać konsultacji medycznej.
Co spakować do apteczki podróżnej?
W ciepłym klimacie szczególnie istotne jest dbanie o higienę i czystą wodę, ale warto też zabrać apteczkę z podstawowym wyposażeniem:
-
Preparat z diosmektytem – składnikiem pochodzenia naturalnego, który pomaga wiązać toksyny, bakterie i wirusy w jelicie oraz łagodzi objawy biegunki. Diosmektyt – obecny m.in. w leku Smecta – działa osłaniająco na błonę śluzową i wspiera jej regenerację.
-
Elektrolity – w proszku lub tabletkach musujących, do uzupełnienia płynów i soli mineralnych.
-
Probiotyki – najlepiej z dobrze przebadanymi szczepami, które pomagają utrzymać mikroflorę jelitową w podróży.
-
Środki dezynfekujące do rąk – w krajach o słabej infrastrukturze sanitarnej to absolutny must have.
Pamiętaj też o zasadach żywienia w podróży: pij tylko wodę butelkowaną, unikaj surowych owoców morza, sałatek i lodu w napojach, a owoce myj i obieraj samodzielnie.
Jak postępować przy pierwszych objawach biegunki za granicą?
Najważniejsze to intensywne nawadnianie. Biegunka i wymioty powodują szybką utratę wody z organizmu, zwłaszcza w wysokich temperaturach. Sięgnij po elektrolity, wodę lub herbatki bez cukru. Unikaj alkoholu, kawy i soków owocowych – działają moczopędnie, przez co mogą nasilać utratę wody.
Dieta powinna być lekka i oszczędna dla jelit: gotowany ryż, banany, pieczywo pszenne, delikatne zupy. Na chwilę odstaw surowe warzywa, tłuste potrawy i nabiał. Warto też ograniczyć ilość błonnika, który może przyspieszać perystaltykę.
Jeśli objawy są łagodne, wystarczy odpoczynek i właściwe nawadnianie. W przypadku silniejszych dolegliwości warto sięgnąć po preparaty z diosmektytem, które sprzyjają redukcji częstości wypróżnień, jednocześnie nie hamując naturalnych mechanizmów oczyszczania jelit. Przy gorączce lub krwi w kale konieczna jest konsultacja lekarska.
Jak dbać o jelita po podróży?
Po przebytej biegunce układ pokarmowy potrzebuje czasu na regenerację. W pierwszych dniach po powrocie postaw na łagodną dietę – gotowane warzywa, kasze, kleiki, banany, naturalne jogurty. Pomocne będą też probiotyki oraz fermentowane produkty mleczne (np. kefir, maślanka), które wspierają odbudowę mikrobioty jelitowej.
Warto też unikać alkoholu i bardzo ostrych przypraw. Jeśli dolegliwości trwają dłużej niż 2-3 dni po powrocie, mogą wskazywać na zakażenie pasożytnicze lub inne zaburzenia – wtedy warto zgłosić się do lekarza.
*To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
SMECTA, Diosmectite, 1 saszetka zawiera 3 g diosmektytuw postaci glinokrzemianu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: glukoza, sacharoza. 1 saszetka zawiera 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy. Postać farmaceutyczna: proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Wskazania do stosowania: leczenie ostrej biegunki u dzieci w wieku powyżej 2 lat w połączeniu ze stosowaniem doustnego płynu nawadniającego oraz ostrej biegunki u dorosłych, leczenie objawowe przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych. Przeciwwskazania:Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (glukoza jednowodna, sacharynian sodu, aromat pomarańczowy, aromat waniliowy). Podmiot odpowiedzialny: MAYOLY PHARMA FRANCE, 3 Place Renault, 92500 Rueil-Malmaison, Francja, Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez MZ: R/0538 Data ostatniej aktualizacji: maj 2025 r.
Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego
